විදුලි බිල අඩු කරගැනීමේ ‘සෝලර්’ මායාව සහ රත් වන ලංකාවේ අමිහිරි ඇත්ත.

ලංකාවේ අද “තිරසාරත්වය” (Sustainability) යන වචනය ඉතා ජනප්‍රියය. නමුත් අප ඒ ගැන ඇත්තටම දන්නේ මොනවාද? සාමාන්‍ය පුරවැසියෙක්ගෙන් තිරසාරත්වය ගැන ඇසුවහොත් ඔහු පෙන්වන්නේ තමාගේ වහලය මත ඇති සෝලර් පැනලයයි. නැතහොත් තමා වැඩ කරන කර්මාන්තශාලාවට ලැබී ඇති “හරිත සහතිකය” ගැන ඔහු පවසනු ඇත.

නමුත් තිරසාරත්වය කියන්නේ සෝලර් පැනලයක් හෝ හරිත සහතිකයක් නොවන බව අප අවබෝධකරගත යුතු කාලය එළඹ ඇත. මෙහි ඇති කටුක ඇත්ත නම්, අප තවමත් තිරසාරත්වය හඳුනාගෙන ඇත්තේ “ලාභය” ලැබීමේ මෙවලමක් ලෙස පමණක් වීමයි. අප සෝලර් පැනල සවි කරන්නේ පරිසරයට ඇති ආදරය නිසා නොව, දරාගත නොහැකි විදුලි බිලෙන් බේරීමටය. අපේ අපනයන කර්මාන්තශාලා තිරසාර ක්‍රමවේද අනුගමනය කරන්නේ යුරෝපීය සහ ඇමරිකානු වෙළඳපොළවල් තමන්ට අහිමි වේ යැයි ඇති බිය නිසාය. නමුත් සැබෑ තිරසාරත්වය යනු හුදු ව්‍යාපාරික තීරණයක් නොව, අපේ දරුවන්ගේ අනාගත පැවැත්ම පිළිබඳ තීරණයයි.

අංශක 1.5 ක මාරාන්තික වෙනස
අද අප අත්විඳින දරාගත නොහැකි උෂ්ණත්වය ගැන මොහොතක් සිතන්න. මීට වසර 50 කට පෙර ලංකාවේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය අදට වඩා 1.5°C කින් අඩු මට්ටමක පැවතුණි. එදා අප කුඩා අවඳියේ අත්විඳි ඒ සිසිලස අද අපට අහිමි වී හමාරයි. විද්‍යාත්මක දත්ත වලට අනුව, එදාට වඩා අද ලංකාවේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය 1.5°C කින් ඉහළ ගොස් ඇත. මෙය සරලව පෙනුනත් මෙහි භයානකකම මෙයයි, අද අපට දහවල් කාලයේ එළිමහනේ සිටීම පවා දැඩි අපහසුවක් දැනේ. හෙට අපේ දරුවන් තරුණ වියට එන විට, උෂ්ණත්වය තවත් 1.5°C කින් වැඩි වනු ඇත. ඔවුන්ට සෑම දවසක්ම අධික රශ්නය සහිත දවසක් වනු ඇත. වැඩි වන උෂ්ණත්වය නිසා වගා පාලු වේ, ජල මූලාශ්‍ර සිඳී යයි, දරුණු සුළි සුළං සහ ගංවතුර ඇති වේ.

කාබන් විමෝචනය යනු “දුම” පමණක්මද?

බොහෝ දෙනා සිතන්නේ කාබන් විමෝචනය (Carbon Emission) යනු වාහනයකින් පිටවන කළු දුමාරය වැනි දෘශ්‍යමාන දූෂණයක් කියාය. නමුත් එහි සැබෑ ක්‍රියාවලිය ඊට වඩා සංකීර්ණ සහ භයානකය.

අප පුළුස්සන සෑම ඉන්ධන ලීටරයක්ම වායුගෝලයට කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මුදා හරියි. මෙම වායුව පෘථිවිය වටා නොපෙනෙන තාප්පයක් මෙන් රැඳී පවතිමින්, සූර්යයාගෙන් ලැබෙන තාපය නැවත අභ්‍යවකාශයට යාමට ඉඩ නොදී පෘථිවිය තුළම සිර කර තබයි. හරියට අව්වේ නවතා ඇති වීදුරු වසා දැමූ වාහනයක් ඇතුළත රත් වන්නාක් මෙනි. මෙය “හරිතාගාර ආචරණය” ලෙස හැඳින්වේ.

අප කළ යුත්තේ කුමක්ද?
අද ලෝකයේ පකිස්ථානය වැනි රටවල් අතිවිශාල ගංවතුර තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙන්නේත්, යුරෝපීය රටවල් තිරසාරත්වය ගැන දැඩි නීති ගෙන එන්නේත් ඔවුන්ට මෙහි බරපතලකම වැටහී ඇති බැවිනි. ලංකාව වැනි දූපත් රාජ්‍යයක් ලෙස අපට දේශගුණික විපර්යාස නිසා සිදුවන හානිය අතිවිශාලය. තිරසාරත්වය යනු ඉහළ පැළැන්තියේ විලාසිතාවක් ලෙස නොසිතා එය අපේ දෛනික ජීවිතය සමඟ බද්ධකර ගත යුතුයි. අනවශ්‍ය පරිභෝජනය සීමා කිරීම සඳහා අනවශ්‍ය භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම සහ සම්පත් නාස්තිය නතර කළ යුතුය.

තිරසාරත්වය යනු හුදු විදුලි බිල අඩු කරගැනීම නොව, අනාගත පරපුරට ජීවත් විය හැකි ලොවක් ඉතිරි කිරීම බව අප අවබෝධ කරගත යුතුය. මෙහි වගකීම රජය හෝ ආයතන වලින්ම පමණක් ඉටුවන තෙක් බලා නොසිට පුද්ගලික මට්ටමින් පරිසර හිතකාමී තේරීම්වලට අප සියල්ලන්ම යොමු විය යුතුය. අප අද වෙනස් නොවන්නේ නම් අපේ දරුවන් හෙට ජීවත් වන්නේ ගිනියම් වූ කාන්තාරයකය.
තිරසාරත්වය යනු තේරීමක් නොව, අපේ දරුවන් වෙනුවෙන් අප සතු අවසාන වගකීමයි.